“Wybierz sobie zawód, który lubisz,
a całe życie nie będziesz musiał pracować”
Konfucjusz
„Rozwój preorientacji zawodowej dzieci już od najmłodszych lat”
Okres przedszkolny każdego dziecka, to czas wzmożonego zaciekawienia otaczającą go rzeczywistością. Dzieci z dużym zainteresowaniem obserwują pracę ludzi dorosłych, zwracają uwagę na czynności wykonywane przez ich rodziców, rodzeństwo lub osoby z najbliższego otoczenia. Poczynione spostrzeżenia odzwierciedlają w zabawach tematycznych, a te z kolei uwidaczniają związek zabawy z różnymi formami pracy ludzkiej. Początkowo dzieci odtwarzają proste zewnętrzne elementy czynności i zajęć dorosłych, nie ujmując istotnych elementów w działalności zawodowej i społecznej. Po etapie wykonywania tych czynności w sposób stereotypowy i mało urozmaicony dzieci przechodzą do zabawy o tej samej treści, lecz o urozmaiconym przebiegu. Zaczynają lepiej rozumieć istotę i sens życia wykonywanego przez osobę dorosłą. Dzięki wytrwałości w naśladowaniu, obserwowaniu skutków własnych osiągnięć z osiągnięciami dorosłych, a także pomocy ze strony dorosłych – dziecko zapoznaje się z zawodami, różnymi przedmiotami i narzędziami oraz właściwym sposobem posługiwania się nimi. Przedszkole to miejsce, w którym poprzez określone działania zaznajamia się już najmłodsze dzieci z pracą ludzi rożnych zawodów i wytworami ich pracy. To również miejsce organizowania pracy własnej dziecka. Doświadczanie konkretnych obowiązków, pracy w różnej postaci przyczynia się do kształtowania u dzieci określonych warunków, umiejętności i postaw z pracą związanych. To poprzez działanie dziecko poznaje właściwości różnych przedmiotów, związki pomiędzy poszczególnymi zjawiskami, gromadzi doświadczenia potrzebne do późniejszych uogólnień. Konkretne zadania, jakie w toku pracy ma rozwiązać, pobudzają je do szukania informacji, do wzbogacania własnej wiedzy, budzą zainteresowanie techniką.
W poznaniu ludzkiej pracy i ludzi różnych zawodów niemałą rolę spełnia literatura dziecięca – zarówno ilustracja, jak i tekst. Dobrze dobrana i przekazana książka budzi zawsze duże zainteresowanie dzieci, daje im możliwość przeżyć emocjonalnych, jest swoistego rodzaju zabawą odbywającą się w wyobraźni. Ogromną rolę w kształtowaniu wiedzy dzieci o pracy i różnorodnych zawodach spełnia również wycieczka. Dzieci w sposób bezpośredni mają przekazywaną wiedzę. Obserwują nie tylko pracę ludzi w najbliższym otoczeniu, ale także poznają i poszerzają nazwy czynności wykonywanych przez przedstawicieli wybranych zawodów. Poznają wieloetapowość pracy, technologię i narzędzia. Wzbogacają swoje słownictwo.
Wszystkie dostępne formy pracy związane z preorientacją zawodową dostarczają dzieciom ogólnych wiadomości, rozbudzają różnokierunkowe zainteresowania, dostarczają wielu pozytywnych doznań, przeżyć, zachęcają do naśladowania, sugerują podejmowanie różnych działań, wzmacniają pozytywne uczucia, inspirują do podejmowania różnych form działalności.
Renata Torbicz
Przedszkole Miejskie nr 1 we Włodawie