„Książka i jej wielki wpływ na rozwój dziecka”
We współczesnej dobie wszechobecnej telewizji i komputeryzacji, książka została odsunięta na dalszy plan. Chociaż wydawać by się mogło, że przeżywa ona aktualnie swój kryzys, to jednak nadal jest najważniejszym środkiem w dziedzinie przekazywania wiedzy. Czytanie jest zależne od indywidualnych zainteresowań i potrzeb dziecka, rozwija nie tylko sferę poznawczo-intelektualną, ale wzbogaca również wartości moralno-społeczne. Budzenie i kształtowanie zainteresowań czytelniczych u dzieci powinno być wspólną troską nauczycieli i rodziców, dlatego też, aby temu zapobiegać, w przedszkolach tworzy się w salach kąciki książki i prasy dziecięcej oraz zachęca się dzieci do słuchania czytanych im książek, zaprasza do współpracy w tym zakresie rodziców i instytucje funkcjonujące w najbliższym środowisku. Tylko taka wspólna praca nauczycieli i rodziny przyniesie pożądany efekt w postaci dojrzałego i wrażliwego czytelnika. Stały kontakt z książką zapewnia dzieciom rozwój zainteresowań czytelniczych, umiejętność korzystania ze źródeł informacji, trwałe przeżycia estetyczne i emocjonalne. Książka nie tylko wzbogaca wiedzę, rozwija intelekt, ale jest również bogatym źródłem rozrywki i zabawy. Pomaga rozwijać wyobraźnię, zainteresowania i uzdolnienia, budzić ciekawość otaczającego świata, a mądrze wykorzystana, może stać się narzędziem bardzo pomocnym w rozwiązywaniu dziecięcych problemów, które z punktu widzenia dorosłych, czasami wydają się błahe, jednak dla dzieci mogą okazać się murem nie do przeskoczenia. Stosując biblioterapię, a zwłaszcza jej „odłam” nazywany bajkoterapią można nieść ulgę w cierpieniu, wspomagać proces rozwoju, rozładowywać stres, korygować zaburzenia emocjonalne, wspierać i dodawać otuchy dzieciom nieśmiałym, samotnym i zakompleksionym. W literaturze przedmiotu możemy spotkać się z bajkami: relaksacyjnymi, psychoedukacyjnymi i psychoterapeutycznymi.
Bajki relaksacyjne oparte są na wizualizacji i oddziałują na zmysły: wzroku, słuchu, smaku i węchu. Ich celem jest odprężenie i wyciszenie poprzez wywołanie określonego stanu emocjonalnego.
Bajki psychoedukacyjne mają za zadanie zmienić zachowanie dziecka poprzez wskazanie mu innej możliwości reagowania w danej sytuacji, ale nie umoralnianie. Zawierają tzw. ukryte komunikaty, czyli uniwersalne prawdy, które pomagają w akceptacji rzeczywistości.
Natomiast bajki psychoterapeutyczne koncentrują się na emocjach, a nie na zachowaniu dziecka. Ich celem jest obniżenie lęku związanego z trudnymi dla dziecka przeżyciami, np. pierwszy dzień w przedszkolu, rozwód rodziców, śmierć kogoś bliskiego. Zadaniem tych bajek jest zastępcze zaspokojenie potrzeb dziecka, jego dowartościowanie, danie wsparcia poprzez zrozumienie i akceptację.
Czytanie dziecku uczy również odróżniania dobra od zła i zachęca do refleksji nad konsekwencjami własnych słów i czynów. Jest to szczególnie ważne w dzisiejszym świecie, zdominowanym przez agresywne wzorce masowej kultury i pogoń za pieniądzem. Wobec narastającej demoralizacji młodego pokolenia nauczanie od najmłodszych lat wartości moralnych, takich jak: sprawiedliwość, szacunek, odpowiedzialność, uczciwość, życzliwość, rozum, odwaga, staje się sprawą być albo nie być społeczeństwa i naszej ojczyzny.
Renata Torbicz
Przedszkole Miejskie nr 1 we Włodawie